Liniały optyczne, będące sercem precyzyjnych układów pomiarowych, decydują o dokładności każdej obróbki na maszynie CNC. Utrata precyzji, wynikająca z uszkodzenia mechanicznego lub zanieczyszczenia, wymaga szybkiej i fachowej interwencji serwisowej. Prawidłowa wymiana oraz kalibracja są procedurami krytycznymi, które mają bezpośredni wpływ na jakość produktu końcowego i efektywność pracy obrabiarki. Proces ten powinien być przeprowadzany wyłącznie przez doświadczony personel.
Diagnoza usterki i przygotowanie maszyny
Zanim przystąpi się do demontażu, niezbędna jest precyzyjna diagnoza problemu. Systemy sterowania, takie jak HEIDENHAIN, często wyświetlają komunikaty błędów, które wskazują na problem z pętlą pomiarową. Możliwe jest wykorzystanie specjalistycznego oprogramowania diagnostycznego, na przykład TNCscope, do analizy sygnału i potwierdzenia, czy usterka leży po stronie liniału, czy elektroniki odczytowej.
Kroki przygotowawcze:
- Odłączenie zasilania obrabiarki zgodnie z procedurami bezpieczeństwa.
- Zabezpieczenie osi przed niekontrolowanym ruchem (jeśli jest to konieczne).
- Dokumentacja stanu połączeń elektrycznych i położenia liniału przed demontażem.
Demontaż uszkodzonego liniału
Liniały optyczne są elementami wrażliwymi na uszkodzenia mechaniczne i zanieczyszczenia. Demontaż musi być prowadzony ostrożnie, aby nie uszkodzić pozostałych elementów maszyny ani przewodów.
- Odłączenie kabla pomiarowego od sterowania lub interfejsu.
- Odkręcenie elementów mocujących liniał oraz samej obudowy.
- Usunięcie starego liniału z zachowaniem ostrożności – nawet uszkodzony element jest często wymagany do zwrotu lub analizy.
Instalacja nowego liniału optycznego
Nowy liniał musi być identyczny pod względem specyfikacji technicznej (typ sygnału, rozdzielczość, długość pomiarowa). Firma APS, jako autoryzowany dealer HEIDENHAIN, zapewnia dobór części zamiennych, które są w 100% zgodne z oryginalną konfiguracją maszyny.
Podczas montażu nowego liniału należy zwrócić szczególną uwagę na:
- Zachowanie tolerancji montażowych: prawidłowe ułożenie względem prowadnicy, zachowanie równoległości i minimalnego, stałego odstępu od powierzchni montażowej. Ma to wpływ na jakość sygnału pomiarowego.
- Wyrównanie głowicy odczytowej: głowica musi być idealnie wyrównana względem skali liniału, zgodnie z wytycznymi producenta.
- Prawidłowe zamocowanie osłon: osłony muszą skutecznie chronić liniał przed wiórami, chłodziwem i kurzem, jednocześnie nie blokując ruchu.
Pomiary i kalibracja elektroniczna
Po zamontowaniu i podłączeniu elektrycznym liniał musi zostać skalibrowany. Kalibracja elektroniczna polega na precyzyjnym ustawieniu parametrów w systemie sterowania (np. offsetów, punktów referencyjnych).
W przypadku wymiany liniału na nowy, zwłaszcza w układach z napędami cyfrowymi, konieczne jest przeprowadzenie:
- Weryfikacji i, jeśli to konieczne, ponownej regulacji poziomu sygnału.
- Wyznaczenia nowego punktu referencyjnego (markera odległości).
- Przeprowadzenia testu precyzji osi, by potwierdzić, że ruch maszyny jest dokładnie odwzorowywany przez układ pomiarowy. W zaawansowanych maszynach 5-osiowych może być wymagana pełna kalibracja kinematyki, często z użyciem specjalistycznych sond, do czego zespół serwisowy APS jest przygotowany.
Podsumowanie
Wymiana i kalibracja liniałów optycznych to procesy, które decydują o powrocie obrabiarki do pełnej dokładności produkcyjnej. Błędy na którymkolwiek z tych etapów mogą prowadzić do odchyłek geometrycznych w obrabianych detalach, a w konsekwencji do kosztownych strat. Dlatego istotne jest powierzenie tych zadań autoryzowanemu serwisowi maszyn CNC, który dysponuje zarówno niezbędną wiedzą, jak i specjalistycznym oprzyrządowaniem diagnostycznym.
